Επιστροφή

ΔΩΔΕΚΑΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

Την Άνοιξη του 2000 (3 ΑΠΡΙΛΙΟΥ—22 ΜΑΪΟΥ 2000) το ΔΙΚΕΦΙΠ και η ΔΕΕΦ οργάνωσαν στην Ακαδημεία Πλάτωνος και στην Πνύκα το Δωδέκατο Διεθνές Σεμινάριο Φιλοσοφίας,με θέμα«Οικολογικές αξίες», που εσημείωσε εξαιρετική επιτυχία. Μετέσχον περί τα 400 περίπου πρόσωπα από το Πανεπιστήμιο,απο όλη την ευρύτερη περιοχή των Αθηνών και το Εξωτερικό.

Η Εγκύκλιος του Σεμιναρίου έχει ως εξής:

Η αφίσα του Σεμιναρίου είναι η εξής:

Το Πρόγραμμα του Σεμιναρίου αποτελείται από 96 σελίδες.

Παρατίθενται στιγμιότυπα από τις δραστηριότητες του Σεμιναρίου

Στιγμιότυπο από την κοπή της πίτας του Σεμιναρίου για το 2000

Στιγμιότυπο από την κοπή της πίτας του Σεμιναρίου για το 2000

Στιγμιότυπο από την κοπή της πίτας του Σεμιναρίου για το 2000

Παραθέτουμε φωτογραφικά στιγμιότυπα από τις Συνεδρίες του Σεμιναρίου:

Aπό την επίσημη Έναρξη του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ο Πρύτανις Καθηγητής Κ. Δημόπουλος, ο Καθηγ. Νικ. Χρόνης
και ο Αντιδήμαρχος Φώτης Παπαθανασίου

Aπό την επίσημη Έναρξη του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ο Πρύτανις Καθηγητής Κ. Δημόπουλος προσφωνεί τους Συνέδρους

A πό την επίσημη Έναρξη του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ο Καθηγητής Αlan Holland o μιλεί στο Σεμινάριο

Στιγμιότυπο από τη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος

Στιγμιότυπο από τη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ο Καθηγ. Δημήτρης Λαμπρέλλης και ο Καθηγ. Αlan Holland

Στιγμιότυπο από τη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος

H κα Πέπα απευθύνει χαιρετισμό στο Σεμινάριο (Δήμος Ελληνικού)

Στιγμιότυπο από τη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα (Αγ. Δημήτριος Λουμπαρδιάρης)

Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα (Αγ. Δημήτριος Λουμπαρδιάρης).
Ομιλεί η Καθηγ. κα Αθανασία Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη

Στιγμιότυπο από τη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα (Αγ. Δημήτριος Λουμπαρδιάρης)

Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα (Αγ. Δημήτριος Λουμπαρδιάρης).
Ομιλεί η Λέκτωρ κα Χαρά Μπανάκου

Η είσοδος του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος

Στιγμιότυπο από την τρίτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος

Στιγμιότυπο από την τρίτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ομιλεί ο Καθηγ. Robin Attield

Στιγμιότυπο από την τρίτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος

Στιγμιότυπο από την τρίτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος

Στιγμιότυπο από την τετάρτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα

Στιγμιότυπο από την τετάρτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα.
Ομιλεί η Καθηγ. Keekok Lee

Στιγμιότυπο από την τετάρτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα.
O διευθυντής του Σεμιναρίου Καθηγ. Κ. Βουδούρης και η Καθηγ. Keekok Lee.

Από τη Γραμματεία και την Έκθεση Βιβλίου του Σεμιναρίου

Στιγμιότυπο από την τετάρτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα

Στιγμιότυπο από την πέμπτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ομιλεί ο Διευθυντής του Σεμιναρίου Καθηγ. Κωνσταντίνος Βουδούρης

Στιγμιότυπο από την πέμπτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ομιλεί ο Καθηγ. Χρήστος Τερέζης

Στιγμιότυπο από την πέμπτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Ακαδημία Πλάτωνος.
Ομιλεί ο Καθηγ. Stephen Clark

Στιγμιότυπο από την έκτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα
(Προαύλιος χώρος της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη)

Στιγμιότυπο από την έκτη Συνεδρία του Σεμιναρίου στην Πνύκα
(Προαύλιος χώρος της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη)

Για περισσότερες πληροφορίες και για τα διατρέξαντα στο Δωδέκατο Σεμινάριο βλέπε την παρουσίασή του από τον Δρα Κωνσταντίνο Αθανασόπουλο στην Ελληνική Φιλοσοφική Επιθεώρηση:

ΔΩΔEKATO EBΔOMAΔIAIO ΔIMHNO ΣEMINAPIO ΦIΛOΣOΦIAΣ

ΜΕ ΘΕΜΑ:

«ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ»:ΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΣΥΖΗΤΟΥΝ ΣΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ.

Από τη Δευτέρα 3 Απριλίου 2000 έως και τη Δευτέρα 22 Μαΐου 2000 οι σημαίνοντες φιλοσοφικά και αρχαιολογικά χώροι της Ακαδημίας Πλάτωνος και της Πνύκας γέμισαν από Φοιτητές, Μεταπτυχιακούς Φοιτητές της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και φιλοσοφούντες Αθηναίους αλλά και αλλοδαπούς όλων των ηλικιών και επαγγελμάτων, που είχαν ως σκοπό τους το να μετάσχουν στις συζητήσεις για τις Οικολογικές Αξίες στον 21ο αι. που αρχίσαμε ήδη να διαβαίνουμε.

Την ευκαιρία αυτή τους προσέφερε το Δωδέκατο Εβδομαδιαίο Δίμηνο Σεμινάριο Φιλοσοφίας, που διοργάνωσε και εφέτος με απόλυτη επιτυχία η Διεθνής Εταιρεία Ελληνικής Φιλοσοφίας σε συνεργασία με το Μεταπτυχιακό Σεμινάριο του Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, τον Οργανισμό Νεολαίας και Άθλησης του Δήμου Αθηναίων, την Ελληνική Φιλοσοφική Εταιρεία και την Εταιρεία «Οι φίλοι της Ακαδημείας Πλάτωνος».

Στο Σεμινάριο αυτό ακούστηκε ο μεστός λόγος Ελλήνων και αλλοδαπών φιλοσόφων οι οποίοι τόνισαν ότι η κύρια αιτία της οικολογικής καταστροφής που μαστίζει τον κόσμο μας σήμερα είναι η περιφρόνηση των διαχρονικών εγγενών οικολογικών αξιών, όπως η αξία της βιοποικιλότητας, η ηθική αξία του σεβασμού του διαφορετικού και του αυτόνομου των φυσικών όντων, και η αισθητική αξία των όντων της φύσης.

Το Σεμινάριο, προέκταση και αποτέλεσμα των έντονων ερευνητικών εργασιών του Μεταπτυχιακού Σεμιναρίου του Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που διεξήχθη κατά τη πρώτη φάση αυτού στο Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών (στον 6ο Όροφο της Φιλοσοφικής Σχολής) το πρώτο εξάμηνο του 1999-2000 υπό τη Διεύθυνση του Καθηγητού Κ. Βουδούρη, με συμμετοχή των μεταπτυχιακών φοιτητών και φοιτητριών του Τομέα και μελών ΔΕΠ του Τομέα (της Καθηγητρίας Δρ Ευαγγελίας Μαραγγιανού, Λέκτορος Δρ Χαράς Μπανάκου-Καραγκούνη, Λέκτορος Δρ Ελένη Λασσιθιωτάκη και του Ειδικού Επιστήμονα Δρ Κ. Αθανασόπουλου), έρχεται ως φυσική συνέχεια των πρώτων ερευνητικών εργασιών στο χώρο της Οικολογικής Φιλοσοφίας και Οικολογικής Ηθικής του Ενδεκάτου Εβδομαδιαίου Σεμιναρίου Φιλοσοφίας με θέμα «Άνθρωπος και Φύση» που διεξήχθη στον ίδιο χώρο και κατά τον ίδιο τρόπο το 1998-1999.

Κατά το Σεμινάριο εκείνα είχαν συζητηθεί και διερευνηθεί σε πρώτο επίπεδο οι κύριοι θεματικοί άξονες των φιλοσοφικών συζητήσεων για τη προστασία της Φύσης και είχε πιστοποιηθεί η ανάγκη για μια εμβάθυνση στη μελέτη των Οικολογικών Αξιών, με σκοπό την ανεύρεση των φιλοσοφικών θεμελίων μιας συνεπούς Οικολογικής Φιλοσοφίας, Ηθικής και Αισθητικής.

Στο Σεμινάριο της Άνοιξης του 2000 αναγνωρίστηκε η υψίστη σημασία των Οικολογικών Αξιών για μια συστηματική θεώρηση της οικολογικής φιλοσοφίας, ηθικής και αισθητικής. Διαπιστώθηκε επίσης από το σύνολο των ομιλητών ότι η κύρια αιτία της ηθικής και πολιτιστικής κατάπτωσης των σχέσεών μας με τη Φύση είναι η περιφρόνηση και ενίοτε η καταπολέμηση των Οικολογικών Αξιών με κάθε τρόπο από τη παγκοσμιοποίηση των πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων και τον εξευτελισμό του ανθρωπίνου προσώπου που αυτή επιβάλλει, προς εξυπηρέτηση φυσικά του εύκολου οικονομικού κέρδους.

Όπως και σε όλα τα προηγούμενα Σεμινάρια σημαίνοντες διεθνείς προσωπικότητες με μεγάλη φιλοσοφική συνεισφορά στο χώρο μίλησαν στους συμμετέχοντες στο Σεμινάριο (με μεταφρασμένα τα κείμενά τους στην Ελληνική και διανεμόμενα εκ των προτέρων σε όλους τους συμμετέχοντες). Ειδικά στο 12ο Σεμινάριο μεγάλη προσπάθεια καταβλήθηκε να παρουσιαστούν σχεδόν όλες οι τάσεις στην σύγχρονη Οικολογική Ηθική σε σχέση πάντα με τις Οικολογικές Αξίες.

Φιλόσοφοι διεθνούς φήμης και ακτινοβολίας έδωσαν ιδιαίτερη αίγλη στη δωδεκάχρονη προσπάθεια του σπουδαίου αυτού και διεθνούς φήμης καταστάντος Σεμιναρίου. Αναφέρω ορισμένα ονόματα εκ των μετασχόντων σε αυτό επιστημόνων και ειδικών στα οικολογικά και περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως είναι: ο Καθηγητής Allan Holland (Professor of Philosophy at the University of Lancaster and Editor of the Journal “Environmental Values”), ο Καθηγητής S.R.L. Clark (Professor of Philosophy at the University of Liverpool), ο Καθηγητής Robin Attfield (Professor of Philosophy at the University of Cardiff), η Καθηγήτρια Keekok Lee (Professor of Philosophy at the University of Manchester), καθώς και Έλληνες καθηγητές, όπως ο Καθηγητής Κ. Βουδούρης (του Πανεπιστημίου Αθηνών), ο Αναπληρωτής Καθηγητής Χ. Τερέζης (του Πανεπιστημίου Πατρών), ο Καθηγητής Ι. Φιλιππούσης (του Πανεπιστημίου Dawson College, Montreal, Canada), η Λέκτωρ Χαρά Μπανάκου-Καραγκούνη (του Πανεπιστημίου Αθηνών). Ομίλησαν επίσης με μικρές παρεμβάσεις ο Δρ. Κ. Αθανασόπουλος, ο Δρ. Κώστας Καλιμτζής με θέμα την πλατωνική θεώρηση των αξιών και την οικολογία, ο κ. Κώστας Γκρίτζαλης (υποψήφιος Διδάκτωρ Φιλοσοφίας) με θέμα την προστασία των βιοποικιλιών στην Ελλάδα και την Ευρώπη, ο κ. Παναγιώτης Δαμάσκος (υποψήφιος Διδάκτωρ Φιλοσοφίας) με θέμα τη φύση ως πηγή αξίας στην Νεοελληνική Λογοτεχνία, και ο κ. Αλέξανδρος Ζηστάκης (υποψήφιος Διδάκτωρ Φιλοσο-φίας) με θέμα την νεωτερική αντίληψη των αξιών και την οικολογία. Επίσης μετέσχον στο Σεμινάριο, ομίλησαν και προήδρευσαν, ο Καθηγητής Ν. Χρόνης (του Πανεπιστημίου Αθηνών), ο οποίος, ως Πρόεδρος του Τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, εκήρυξε και την έναρξη των εργασιών του Σεμιναρίου, και ο Καθηγητής Θ. Πελεγρίνης (του Πανεπιστημίου Αθηνών), ο οποίος προήδρευσε σε μια από τις Συνεδρίες του Σεμιναρίου.

Οι κύριοι θεματικοί άξονες των συζητήσεων του Σεμιναρίου ήταν οι εξής:

Η Φύση και τα είδη των οικολογικών αξιών.

Η Φύση και οι αισθητικές αξίες.

Οι οικολογικές αξίες και οι οικολογικές πολιτικές.

Οι οικολογικές αξίες και τα είδη των βιοποικιλιών.

Οι αξίες και οι οικολογικές αξίες στην Ελληνική Φιλοσοφία.

Οι τεχνολογικές, ηθικές και οικολογικές αξίες.

Οι ομιλητές ενθουσίασαν τους ακροατές (κατά την πλειοψηφία φοιτητές και φοιτήτριες του Πανεπιστημίου Αθηνών) και ιδιαίτερα εντυπωσιακή υπήρξε η έντονη ανταλλαγή απόψεων από τους παρευρισκομένους σε όλους τους ανωτέρω άξονες (η οποία είναι ενδεικτική της ανησυχίας όλων μας για την τρομερή οικολογική καταστροφή που έχουμε προκαλέσει στον πλανήτη μας. Τα αποτελέσματα της κρίσης αυτής έχουμε αρχίσει να βλέπουμε σε σύγχρονα περιβαλλοντικά φαινόμενα, όπως αυτό της ραγδαίας ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη, της μόλυνσης και ρύπανσης των θαλασσών, ποταμών και λιμνών, της ανεξέλεγκτης παραγωγής σκουπιδιών, της τρύπας του όζοντος, την ανυπολόγιστη εξαφάνιση βιολογικών ειδών κ.ά.).

Επιλεκτικά και σχετικά με τους κύριους μόνον ομιλητές της κάθε συνεδρίασης θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τα ακόλουθα:

Ο Καθηγητής Allan Holland, αναφερόμενος στα είδη των οικολογικών αξιών, τόνισε ότι αξίες αυτές πρέπει να θεωρούνται ως εγγενείς αξίες, που όμως δεν σχετίζονται με τις συνήθεις διαφωνίες μεταξύ ανθρωποκεντρισμού και οικοκεντρισμού. Οι οικολογικές αξίες, αν και εγγενείς, δεν έχουν ένα ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα ούτε καθαρά οικοκεντρικό χαρακτήρα (όπως οι οπαδοί της βαθείας οικολογίας υποστηρίζουν). Η εγγενής φύση τους βρίσκεται στα βάθη της ύπαρξής μας και ειδικά στην ύπαρξή μας ως μέρος της ύπαρξης όλων των όντων της φύσης. Ο Καθηγητής Holland ερευνητής με πλούσια εμπειρία στην διαχείριση και των έλεγχο προγραμμάτων για τη προστασία της Φύσης, στο Σεμινάριο ανέπτυξε επίσης εν μέρει τις απόψεις του που βρίσκονται σε προγενέστερα έργα του όπως είναι τα: “Fortitude and Tragedy: The prospects for a Stoic Environmentalism” στο L. Westra and T. Robinson, The Greeks and the Environment, Lanham, M.D.: Rowman and Littlefield, 1997, σελ. 151-166, “The Use and Abuse of Ecological Concepts in Environmental Ethics” στο περιοδικό Biodiversity and Conservation, 4 (no.8, Nov. 1995): 812-815.

Ο Καθηγητής Robin Attfield αναφέρθηκε ειδικά στο πρόβλημα της εύρεσης κατάλληλων οικολογικών πολιτικών για την πρακτική εφαρμογή των οικολογικών αξιών στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Έτσι διατύπωσε νέες θέσεις σε σχέση με τις απόψεις που βρίσκονται στα έργα του The Ethics of Environmental Concern (Athens, Georgia and London: U. of Georgia Press, 1991), Environmental Philosophy: Principles and Prospects (Aldershot: Ashgate, 1994), Value, Obligation and Meta-Ethics (Amsterdam/Atlanta: ed.Rodopi B.V., 1995) και The Ethics of Global Environment (Edinburgh: Edinburgh U. Press, 1999).

Η Καθηγήτρια Keekok Lee αναφέρθηκε στα είδη των βιοποικιλιών και στην ανάγκη αναγνώρισης της ύπαρξης μιας όσο το δυνατόν μεγαλύτερης βιοποικιλίας, ανεξάρτητα από την ανθρωποκεντρική και χρησιμοθηρική συσχέτισή της. Στο Σεμινάριο ανέπτυξε νέες θέσεις για την οικολογική αξία της βιοποικιλίας σε σχέση με τις απόψεις της που έχει εκφράσει στα έργα της The Natural and the Artefactual, Lanham, M.D.: Lexington Books, 1999, και “The Source and Locus of Intrinsic Value”, στο Environmental Ethics 18 (1996): 297-308,

Ο Καθηγητής Stephen Clark, χρησιμοποιώντας την πλούσια ερευνητική του εμπειρία στην Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία και στην οικολογική φιλοσοφία και ηθική (ενδεικτικά αναφέρουμε τα έργα του How to think about the Earth, London: Mowbray, 1993, Animals and their moral standing, N.Y., and London: Routledge, 1997, “Platonism and the Gods of place” στο T. D. J. Chappell, ed., The Philosophy of the Environment, Edinburgh: Edinburgh U. Press, 1997, σελ. 19-37), αναφέρθηκε στην αξία της ύπαρξης των ελευθέρων και αυτονόμων όντων της φύσης, και συγκρίνοντας την αρχαία με τη σύγχρονη θεώρηση της φύσης πρότεινε την άποψη ότι θα πρέπει να αναγνωρίσουμε στην φύση την αξία της μη ορθολογικής ανάπτυξης και αυτόνομης δημιουργίας των όντων. Κάθε ον, είπε, έχει αξία.

Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Βουδούρης, αναλύοντας το θέμα της αισθητικής αξίας της φύσης, αναφέρθηκε με λεπτομέρειες στην προβληματική της αισθητικής θεώρησης της φύσης και της συσχέτισης των αισθητικών με τις άλλες οικολογικές αξίες. Σε σχέση με τη συνέπεια που πρέπει να επιδεικνύει μια αισθητική θεώρηση της φύσης τόνισε ότι μια συνεπής φιλοσοφική θεώρηση των αισθητικών οικολογικών αξιών δεν μπορεί παρά να απαντήσει με ακρίβεια στις ακόλουθες ερωτήσεις: Πώς οι αισθητικές αξίες σχετίζονται με τη φύση; Μπορεί να θεωρηθεί η σχέση του ανθρώπου προς τη φύση κατ’ αναλογίαν προς την σχέση του προς την τέχνη; Ποια είναι η υφή της αισθητικής εμπειρίας της φύσεως; Ο Καθηγητής Κ. Βουδούρης κατέληξε ότι μια θεώρηση της φύσης αναμφισβήτητα αναγνωρίζει σε αυτήν αισθητικές αξίες με διαχρονική ισχύ που επιβάλλουν την προστασία της.

Ο Καθηγητής Ιωάννης Φιλιππούσης, αναφερόμενος στο ελληνικό τρόπο θεώρησης της τεχνικής και τεχνολογίας, επεσήμανε τον κίνδυνο μηχανοποίησης των πολιτικών προστασίας της φύσης και των οικολογικών αξιών. Αναφέρθηκε επίσης στο ρόλο των ηλεκτρονικών υπολογιστών σε αυτή τη μηχανοποίηση, για τους οποίους είχε προτείνει σε παλαιότερη μελέτη του να ονομάζονται «υπολογιστήρες» αντί «υπολογιστές» για να επιδειχθεί η μηχανική φύση και η καθαρά χρηστική τους αξία.

Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Χρήστος Τερέζης αναλύοντας συγκεκριμένα χωρία από τον Πρόκλο, αλλά και άλλους Νεοπλατωνιστές, κατέληξε στην άποψη ότι ήταν η κοινή πεποίθηση πολλών Νεοπλατωνιστών και ειδικά του Πρόκλου ότι η φύση συνδέεται άμεσα με την ύπαρξή μας και ότι η αναγνώριση της αξίας της φύσης αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της φωτίσεως και της ενώσεως της ψυχής του ανθρώπου με το Ένα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο Αναπλ. Καθηγητής Τερέζης κατέληξε ότι η αξία των φυσικών όντων στον Πρόκλο αποκτά μια ιδιαίτερης μορφής μεταφυσική χροιά και οντολογική σημασία, που έχει ως αποτέλεσμα το να δεχθούμε την ηθική τους διάσταση.

Η Λέκτωρ Χαρά Μπανάκου-Καραγκούνη αναφερομένη στα έργα του Μερλώ-Ποντύ (1908-1961) που σχετίζονται με τη τέχνη (Η αμφιβολία του Σεζάν, Η έμμεση γλώσσα, Η έμμεση γλώσσα και οι φωνές της σιωπής, Το μάτι και το πνεύμα) κατέληξε στην άποψη ότι στα κείμενα του μεγάλου αυτού Γάλλου φιλοσόφου “διαφαίνεται μια πρόταση ηθικής και διαμορφώνεται όχι μόνο μια φιλοσοφία, αλλά και μια στάση ζωής συνεπής προς εκείνη: και οι δύο προσδιορίζονται, αρνητικά μεν από την πλήρη έλλειψη της κατακτητικότητας, κυριαρχικότητας και ανταγωνισμού σε σχέση με τον κόσμο, θετικά δε από τη συμφιλιωτική, συντροφική τους διάθεση”.

Ο Δρ Κωνσταντίνος Αθανασόπουλος ανέλυσε τα λογικά επιχειρήματα του ανθρωποκεντρισμού στη φιλοσοφική θεώρηση των οικολογικών αξιών, και χρησιμοποιώντας τις απόψεις του Rolston, κατέληξε στην άποψη ότι οιαδήποτε ανθρωποκεντρική θεώρηση των οικολογικών αξιών και παρέκκλιση από την αναγνώριση της εγγενούς φύσης τους, οδηγεί όχι μόνο σε λογική αντίφαση, αλλά και σε μια ολοκληρωτική φιλοσοφική αναίρεση της ίδιας της ηθικής, νοουμένης ως συστηματικής θεώρησης των αρχών που θα πρέπει να διέπουν τις πράξεις μας.

Τα συμπεράσματα των συζητήσεων μπορούν να συνοψισθούν περίπου στα εξής:

Α) Οι οικολογικές αξίες αποτελούν εκφράσεις της γενικότερης φιλοσοφικής (μεταφυσικής, ηθικής και αισθητικής) συστηματικής θεώρησης του τρόπου με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον κόσμο και τη σχέση του με τη φύση, και ως τέτοιες πρέπει να τύχουν συστηματικής μελέτης και έρευνας.

Β) Ο πυρήνας των οικολογικών αξιών βασίζεται στην εγγενή αξία που πρέπει να αποδίδουμε στη Φύση και στα όντα της ανεξαρτήτως της οικονομικής ή άλλης χρήσης που μπορούν να τύχουν.

Γ) Οι οικολογικές αξίες πρέπει να εμπνέουν και να εκφράζονται με συγκεκριμένες οικολογικές πολιτικές και ειδικά εκείνες που αφορούν την προστασία ολοκλήρων οικοσυστημάτων και βιοτόπων.

Δ) Χρειάζεται μια δυναμική ανασυγκρότηση και αναθεώρηση της πολιτιστικής, ηθικής και πολιτικής μας θεωρίας, έτσι ώστε οι οικολογικές αξίες να ενσωματωθούν πληρέστερα στον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό.

Η διοργάνωση και επιτυχία του Δωδεκάτου Εβδομαδιαίου Διμήνου Σεμιναρίου Φιλοσοφίας με θέμα τις “Οικολογικές αξίες” απετέλεσε ένα μοναδικό επίτευγμα της συγχρόνου Ελληνικής Φιλοσοφίας και των φορέων που συμμετείχαν τόσο σε επιστημονικό όσο και σε οργανωτικό αλλά και σε υλικοτεχνικό επίπεδο. Στο Σεμινάριο διενέμετο κάθε φορά δωρεάν το Πρόγραμμα του Σεμιναρίου που περιελάμβανε μια αξιολογότατη σχετική οικολογική βιβλιογραφία και περιλήψεις των Ανακοινώσεων, καθώς και δελτίο με τα κύρια ερωτήματα επί των Ανακοινώσεων. Οι Ανακοινώσεις των ομιλητών ήταν πολύ σημαντικές και οπωσδήποτε χρειάζεται να δημοσιευθούν. Ελπίζουμε να βρεθούν τα απαραίτητα κονδύλια για να δημοσιευθούν σύντομα και να επωφεληθεί τα μέγιστα το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Έτσι το Σεμινάριο απετέλεσε μια μοναδική εκπαιδευτική και μορφωτική προσπάθεια, η οποία, εκτός των άλλων, φαίνεται ότι επέτυχε να εμποτιστούν οι φοιτητές και φοιτήτριες και οι άλλοι συμμετέχοντες σε αυτό με πλούσιες ιδέες οικολογικής μορφής, και τους βοήθησε να διαμορφώσουν ιδέες για πρακτικές και πολιτικές που μπορούν να επιτύχουν την αποτελεσματική προστασία της Φύσης.

ΔΡ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

ΑΘΗΝΑ